|
HANDLEIDING
VOOR PICTOBRIEF 2.2 PICTOBRIEF
is een computerprogramma van: Inhoud : Hoofdstuk 1 - Inleiding op
PICTOBRIEF 1.1 Voor wie is PICTOBRIEF
bedoeld 2.1.1 Pictogrammen van de Antoon van Dijkschool 2.2.1 Toevoegen van geluid aan de pictogrammen <big>Hoofdstuk 3 - Indeling en functies monitorscherm.</big> 3.1 Indeling van het monitorscherm 3.1.1
Woordenschat-venster 3.2 Toetsen in het programma 3.4.1 Vergroten
van Pictobrief-venster <big>Hoofdstuk 4 Hoe maak ik een pictobrief of
-kaart.</big> 4.1 Selecteren
van picto-woord en plaatsen in picto-brief. 4.1.1
Zoeken m.b.v. de Scroll-balken 4.3 Aanbrengen van veranderingen in een brief Hoofdstuk 5 - Werken met geluid 5.1
Soundfolder SNDNL Hoofdstuk 6 – Geavanceerde opties 6.1
Beluisteren van de naam van pictogram of brief <big>Hoofdstuk
7 – Informatie en technische ondersteuning.</big>
Hoofdstuk 1 - Inleiding op PICTOBRIEF. 1.1 Voor wie is PICTOBRIEF bedoeld. Voor vele mensen
biedt picto-lezen en -schrijven een alternatief als de gewone manier van lezen
en schrijven niet goed mogelijk is. PICTOBRIEF is een computerprogramma dat een
belangrijk hulpmiddel kan betekenen om pict-brieven en -kaarten in pictogrammen
te "schrijven": ·
Zonder dat men kennis van de Nederlandse taal nodig
heeft; ·
Voor mensen met een visuele handicap (grote pictogrammen;
namen van pictogrammen zijn hoorbaar); ·
Voor personen met een motorische handicap (bedienen van
uitsluitend linker en rechter muistoets voldoende); ·
Voor personen die snel een tekst in pictogrammen willen
omzetten (b.v. begeleiders van gehandicapten). PICTOBRIEF is dus bedoeld voor zowel
gehandicapten als hun begeleiders. Vooral ook voor diegene die moeite heeft
om de eenvoudige pictogrammen in een brief of dagrooster met een pen of potlood
op papier te "schrijven" kan dit programma een geschikt hulpmiddel
zijn. 1.2 Wat voor
software is er nodig. Voor het "schrijven" met
pictogrammen moet men beschikken over: ·
Het programma PICTOBRIEF voor Windowsâ 9x/ME/NT/2000/XP. De software wordt
geleverd op een CD-ROM, of kan gedownload worden van het internet. Met een
zoekmachine (zoals Googleâ) is het eenvoudig te vinden. ·
De picto-databases waarin de pictogrammen in categorieën
zijn onderverdeeld, bevatten evenzoveel subfolders als er categorieën bestaan.
Tevens bevat een picto-database evenveel files als subfolders met exact
dezelfde namen. Alle pictogrammen behoren van het GIF-,JPEG-, BMP- type te
zijn. Ook andere bestandsformaten kunnen gebruikt worden als deze maar in het instellingen-bestand
gedefinieerd zijn. Een pictogrammendatabase kan aangeschaft worden bij
bijvoorbeeld de Antonie van Dijkschool te Helmond, maar ook is er een beperkte
database gratis beschikbaar op de wbsite van de makers. Verder kan een
pictogrammendatabase vrij eenvoudig zelf opgebouwd worden. ·
Indien men gebruik wil maken van de mogelijkheid een
pictobrief te laten uitspreken is er een map nodig waarin z.g. WAV-bestanden
met de namen van an de overeenkomstige pictogrammen en vervoegingen van
werkwoorden zijn ondergebracht. ·
De handleiding die U wegwijs maakt hoe U PICTOBRIEF en de
bijbehorende databases moet gebruiken. 1.3 Wat zijn de
hardware eisen. Pictobrief werkt op elke
PC waarop Microsoft Windowsâ 9x/ME/NT/2000/XP geïnstalleerd is. 1.4 Installatie en starten van PICTOBRIEF. Om PICTOBRIEF op uw PC te installeren
gaat U als volgt te werk: ·
Plaats de CD-ROM in de drive en volg de aanwijzingen van
het installatieprogramma op. ·
Men kan dit programma ook installeren via het activeren
van de toepassingsfile "Setup" op de CD-ROM via het
installatieprogramma van Windows of via de verkenner. Volg de aanwijzingen van
het installatieprogramma op. Tijdens installatie worden – tenzij U tijdens
installatie anders hebt aangegeven – de picto-databases “avdpictos1”,
“avdpictos2” en de geluidsfolder “SNDNL” vanaf de CD-ROM gecopieerd in
C:\Program Files\Pictobrief. Start
Pictobrief door te klikken op het "START" menu. Selecteer
"Programma's" en klik daarna op "Pictobrief". ·
Print de op de CD-ROM aanwezige handleiding
(Handleiding.RTF) uit via het Windowsprogramma "Word". In deze
handleiding zijn alle mogelijkheden van Pictobrief beschreven. Vanaf het internet
dubbel-klikt u op de link, en selecteert u “Uitvoeren”. De installatie zal dan
automatisch starten. Volg de aanwijzigingen op het scherm. De-installatie van PICTOBRIEF gaat ook
via het Windows program "Programma's toevoegen/verwijderen" in het
"Configuratie Scherm" van "Mijn Computer". Als het programma bij het starten geen
pictogrammen database aantreft, kan men na installatie alsnog door het
programma een database laten lokaliseren. In paragraaf
3.3 (Instellingen) wordt uitgelegd hoe U
hier te werk dient te gaan.
Hoofdstuk 2 – Pictogrammen Databases. Voor het werken met PICTOBRIEF is minimaal
een pictogrammen database nodig; ook het gebruik van meerdere
pictogrammendatabases is mogelijk. Wil men gebruik maken van de mogelijkheid de
pictogrammen te laten uitspreken, dan is ook nog een database met geluids-bestanden
nodig. Bij het programma PICTOBRIEF worden
standaard pictogrammen meegeleverd zoals ze worden toegepast op de Antoon van
Dijkschool te Helmond. Een gedeelte van deze pictogrammen is reeds eerder door
deze school uitgegeven op een CD-ROM. Daarnaast kunnen twee voorbeeld databases
gedownload worden van de website van de makers. 2.1.1 Pictogrammen van de Antoon van Dijkschool De pictogrammen zijn ondergebracht in
picto-database: "avdpictos2"
voor het maken van picto’s van groot formaat voor kaarten ed.. Om een
pictobrief te kunnen schrijven (klein formaat picto’s) zijn opdat de database
niet teveel geheugenruimte in beslag neemt en de pictogrammen toch nog goed
"leesbaar" blijven, de pictogrammen ook nog - na bewerking - in de pictodatabase:”avdpictos1”
opgeslagen. Tevens is “avdpictos1” uitgebreid met verschillende veel
voorkomende picto-woorden. Het is natuurlijk ook mogelijk uit te
gaan van een andere set met symbolen en die op een zelfde wijze onder te
brengen in een picto-folder zoals de symbolensets: Bliss, Vijfhoek, Beeldlezen,
Picture Communication System, Beta of een van de
vele andere symbolensets die in omloop zijn. De pictogrammen databases “avdpictos1”
(pictobrief) en "avdpictos2" (pictokaarten) van de Antoon van
Dijkschool bestaat uit 15 subfolders en 15 bestanden. De 15 bestanden bevatten de pictogrammen
van 15 categorieën: <small><small>FEEST-MUZIEK-RELIGIE De 15 subfolders met exact dezelfde namen
als bovengenoemde bestanden (categorieën) bevatten de pictogrammen van de
Antoon van Dijkschool. Het is mogelijk dat in verschillende subfolders dezelfde
pictogrammen voorkomen. Dit is gedaan om het opzoeken van pictogrammen te
vergemakkelijken. 2.1.3 Uitbreiding
met een nieuwe categorie of met nieuwe pictogrammen. Een picto-database kan eenvoudig
uitgebreid worden met nieuwe categorieën en/of pictogrammen, mits men de
dezelfde structuur handhaaft d.w.z.: Het is ook mogelijk de bestaande
categorieën met nieuwe picto-woorden aan te vullen, door de gewenste
pictogrammen handmatig in een brief in te voegen (zie paragraaf 4.2) en
vervolgens de optie 'Toevoegen aan Woordenboek' in het menu 'Opties' te
selecteren. Het programma zal vragen of de ingevoegde pictogrammen toegevoegd
moeten worden aan het woordenboek met een speciale mogelijkheid de pictogrammen
te verplaatsen naar een te selecteren categorie. Opmerking: Indien men een geheel nieuwe picto-database wil
installeren dan kan men wederom kiezen uit het GIF-format (.gif), JPEG-format
(.jpg) of BITMAP-format (.bmp). Ook het combineren van verschillende
symbolensets met verschillend format behoort tot de mogelijkheden. 2.1.4 Pictogrammen
database “Woordenboek” Naast de hierboven vermelde
picto-databases kent het programma nog de picto-database “Woordenboek”. De
pictogrammen die in het “Woordenboek” geplaatst zijn, zijn direct beschikbaar
om met de “zin”-functie (paragraaf 4.1.5) een zin in een picto-zin te
vertalen. Tijdens de eerste maal dat men gebruik maakt van een picto-database
(b.v. “avdpictos1”) vraagt het programma of U de pictogrammen van deze database
wilt toevoegen aan het “Woordenboek”. Ook bij een volgende start van het
programma PICTOBRIEF zijn dan de aan het “Woordenboek” toegevoegde pictogrammen
direct beschikbaar om met de “zin”-functie een zin in een picto-zin te
vertalen. Ofschoon PICTOBRIEF ook functioneert
zonder een geluid-database, is het aan te raden ook de geluid-database op te
nemen. Standaard wordt met het programma
PICTOBRIEF een SNDNL-folder meegeleverd waarin de namen van de meegeleverde
pictogrammen voorkomen. 2.2.1 Toevoegen van
geluid aan de pictogrammen. Als men ook van de mogelijkheid gebruik
wil maken om aan de pictogrammen geluid toe te voegen, moet men het volgende
doen: ·
Maak een folder b.v. SNDNL waarin de namen van alle
pictogrammen als .wav-files zijn opgenomen. De .wav-files krijgen dezelfde
namen als de namen van de bijbehorende pictogrammen. ·
Plaats deze SNDNL-folder na installatie van PICTOBRIEF in
C:\ProgramFiles\PictoBrief. In deze folder staan na installatie ook de files
van PICTOBRIEF zoals o.a. het 'PB.exe' toepassing-bestand en de picto-databases tenzij men bij
installatie een andere locatie heeft aangegeven. Het is ook mogelijk de namen van nieuwe
pictogrammen in de SNDL-folder toe te voegen of een hele nieuwe sound-file te
maken b.v. m.b.v. de door Windows meegeleverde Sound Recorder. Wilt U dat men in een andere taal, b.v.
de Arabische taal, de naam van de pictogrammen hoort, maak dan een nieuwe
sound-folder aan b.v. SNDAR met .wav-files waar m.b.v. van de Sound Recorder de
Arabische naam is ingesproken. De .wav-files moeten wel met dezelfde namen
benoemd worden als het bijbehorende pictogram. Tot slot behoort men in de
Pictobrf.PBI-file (paragraaf
6.2) waarin de instellingen zijn opgenomen, SNDNL te vervangen door
SNDAR en de SNDAR-folder in dezelfde folder te plaatsen als de PBI-file. 2.2 Gebaren-database Pictobrief kan ook bij de pictogrammen
behorende video-bestanden afspelen.
Hiervoor
Hoofdstuk 3 - Indeling en functies monitorscherm. 3.1 Indeling van het
monitorscherm Het venster Pictobrief dat op het scherm
van de monitor verschijnt na het starten van het programma PICTOBRIEF, neemt
bij het allereerste starten slechts een gedeelte van het totale scherm in
beslag. Door op de “maximize (ÿ)” te klikken vergroot men het venster tot het gehele
monitorscherm. Het venster van PICTOBRIEF is als volgt
ingedeeld (zie figuur): ·
Boven in de menubalk en de knoppenbalk daaronder. ·
Rechts het Woordenschat-venster met de pictogrammen van
de categorieën (Categorieën-venster) waaronder de pictogrammen getoond worden
van de geopende categorie (Woord-venster). ·
Links bevindt zich het Brief-venster waarin de
pictogrammen die de brief vormen, worden geplaatst. ·
Indien een pictogram geselecteerd is, is dit zichtbaar
doordat er een kader omheen geplaatst wordt. Afhankelijk van of het venster
actief is, is dit kader lichtblauw (venster niet actief) dan wel donkerblauw
(venster is actief). Afhankelijk van welk venster actief is, reageert het
programma anders op het toetsenbord (zie paragraaf
3.2) Indien niet alle pictogrammen van de
categorieën in het bovenste gedeelte van het Woordenschat-venster passen, dan
kan men door de scroll-toets, rechts van het venster, met de cursor heen en
weer te bewegen de andere pictogrammen ook zichtbaar maken. Men hoeft niet in
dit venster te scrollen als men er voor zorgt dat alle pictogrammen van de
categorieën in dit venster tegelijk zichtbaar zijn door b.v. het aantal
pictogrammen dat op een rij staat te vergroten (zie paragraaf
6.2). In het onderste gedeelte van het
Woordenschat-venster, het Woord-venster, kunnen de picto-woorden van één
bepaalde categorie zichtbaar gemaakt worden door op het gewenste pictogram van
de categorie in het bovenste gedeelte van het Woordenschat-venster, het
Categorie-venster, te klikken. Meestal zullen in dit venster niet alle
pictogrammen van een bepaalde categorie passen. Ook hier kan men met de scroll
toets, rechts van het venster, alle nog niet zichtbare pictogrammen zichtbaar
maken. In dit venster wordt de picto-kaart of
-brief "geschreven" door vanuit het Woord-venster de verschillende
picto-woorden uit de verschillende categorieën over te hevelen naar het
Brief-venster. Hoe dit in zijn werk gaat, wordt in detail beschreven in Hoofdstuk 4. Afhankelijk van welk venster actief is,
kan met de pijltjes-toetsen de geselecteerde categorie/woord/pictogram
gewijzigd worden. In het Categorie-venster en het
Woord-venster hebben de pagina-omhoog en -omlaag toetsen geen betekenis. In het
Brief-venster wordt met de pagina-toetsen het eerste picto op de huidige of
volgende pagina actief. Verder reageert het programma afhankelijk
van welk venster actief is, verschillend op het toetsenbord: In het Woord-venster: In het Brief-venster: Met de 'INS' toets wordt een nieuw (leeg)
pictogram ingevoegd voor het geselecteerde pictogram. Is geen pictogram
geselecteerd, dan wordt niets ingevoegd. Met de 'DEL' toets wordt het
geselecteerde pictogram verwijderd. Het pictogram volgend op het verwijderde
pictogram wordt geselecteerd. Indien er geen pictogram geselecteerd is, dan
heeft het intoetsen van deze toets geen betekenis. Met de 'BACKSPACE' toets wordt het
pictogram voor het geselecteerde pictogram verwijderd. Indien het geselecteerde
pictogram op een nieuwe regel begint, wordt geen pictogram verwijderd, maar
wordt het pictogram direct achter het voorgaande pictogram geplaatst. De 'ESC' toets deselecteert een eventueel
geselecteerd pictogram. Wordt de 'SHIFT' en/of de 'CTRL' toets
ingedrukt gehouden, dan kan naar woorden gezocht worden. Deze mogelijkheid
wordt in paragraaf
4.1.4 uitgebreid besproken.
3.3 Menubalk en knoppenbalk In de menubalk boven het Brief-venster
kan men verschillende menu’s onderscheiden: Bestand Bewerken Categorieën Beeld Tekst Instellingen Opties Help Het menu 'Bestand' heeft de volgende
keuzemogelijkheden: Nieuwe brief: het programma vraagt indien nodig of de huidige brief
moet worden opgeslagen. Is het antwoord 'nee' dan wordt deze brief gewist. Sla op: als de huidige brief nog geen naam heeft gekregen,
wordt het venster waarin de brief kan worden opgeslagen getoond; heeft de brief
reeds een naam dan wordt de brief onder die naam opgeslagen. Druk af: hiermee kunt u de huidige brief
afdrukken. Let op: het bestand wordt afgedrukt zoals het op het scherm
zichtbaar is !!! Dit wil zeggen dat de breedte van het Brief-venster
overeenkomt met de breedte van een bladzijde van de printer !! Hierdoor heeft
het vergroten of verkleinen van het venster van pictobrief grote gevolgen voor
hoe alles afgedrukt wordt !! Aan de andere kant ziet U direct hoe alles
afgedrukt zal worden, wat voor de meeste gebruikers gewenst is. Printer instellingen: de printer instellingen kunnen
gewijzigd worden. Dit gaat zoals bij de meeste andere programma's onder Windows
(r). Verzenden: via E-mail kun je pictobrief of –kaart verzenden. De
pictobrief wordt als attachment (aanhangsel) aan het e-mailbericht verzonden.
De Pictobrief zelf of een afbeelding van de pictobrief kan verstuurd worden. (Recent geopende brieven): als u op de naam van een recentelijk
geopende brief klikt, wordt deze direct geopend. De laatste 4 pictobrieven zijn
zo snel te openen. Einde : Hiermee beëindigt u het programma. Onder het menu 'Bewerken' vindt u de
volgende keuzemogelijkheden: Herstel : Hiermee maakt men de functies die het uiterlijk van een
brief wijzigen, ongedaan. Als u een brief opslaat, worden alle uitgevoerde
functies vastgelegd, en kunnen niet meer ongedaan gemaakt worden. Voeg pictogram in: indien een pictogram in het
Brief-venster geselecteerd is, dan wordt vóór dit pictogram een leeg pictogram
ingevoegd. Het toetsen van 'INS' heeft indien het Brief-venster actief is
dezelfde functie. Brief invoegen: men kan een bestaande opgeslagen pictobrief invoegen in
de huidige brief. Afhankelijk of in het Brief-venster een pictogram
geselecteerd is, vraagt het programma of u de pictobrief wilt invoegen vóór het
geselecteerde pictogram. Indien U hierop 'nee' antwoord, wordt de pictobrief
aan het einde van de bestaande brief toegevoegd. Ook kunt u de handeling
afbreken. Start nieuwe regel: het geselecteerde pictogram komt door
deze optie op een nieuwe regel te staan. Is dit reeds het geval dan wordt het
geselecteerde pictogram door deze actie weer direct achter het voorgaande
pictogram geplaatst. Start nieuwe pagina: het geselecteerde pictogram komt door
deze optie op een nieuwe pagina te staan. Is dit reeds het geval dan wordt het
geselecteerde pictogram door deze actie weer direct achter het voorgaande
pictogram geplaatst. Onder het menu
'Categorieën' vindt u de volgende keuzemogelijkheden: (Categorie): door te klikken op een van de categorie namen kunt u
direct een van de categorieën tonen. Het menu 'Beeld' heeft de volgende
keuzemogelijkheden: Vergroot boodschap: alle pictogrammen in het briefvenster
worden vergroot. Ververs brief: Toon pagina's: als een brief zo lang is dat hij niet meer op een
pagina past, wordt deze op een nieuwe pagina afgedrukt. Door het selecteren van
deze optie wordt daar waar een nieuwe pagina begint, dit met een horizontale
stippellijn aangegeven. Onder het menu
'Tekst' treft u de volgende keuzemogelijkheden aan: Vet : De tekst onder het geselecteerde pictogram wordt vet
afgedrukt. Tekst volledig zichtbaar: als deze optie geselecteerd is,
voorkomt men dat de teksten onder de pictogrammen door elkaar gaan lopen als de
teksten veel groter uitvallen dan de breedte van de pictogrammen. Onder het menu
'Instellingen' vindt u de volgende keuzemogelijkheden: 1. Pictobrief: Als U op deze optie klikt verschijnen de
pictogrammen van “avdpictos1” in het “Woordenschatvenster” omdat U tijdens
installatie reeds de locatie van de folder met deze pictogrammen hebt
aangegeven. De pictogrammen zijn echter bij de eerste keer dat van deze
mogelijkheid gebruik maakt nog niet opgenomen in het “Woordenboek”. Het
programma vraagt daarom of U dit nu wilt doen. Antwoordt U met “nee”, dan is
het vullen van het “Woordenboek” met deze pictogrammen naderhand nog steeds
mogelijk (zie “Taal”). 2. Pictokaart: Als U op deze optie klikt verschijnen de
pictogrammen van “avdpictos2” in het “Woordenschatvenster”. Ook vraagt het
programma of U deze pictogrammen in het “Woordenboek” wilt opnemen. Opmerking: het is mogelijk om nog meer databases aan deze rij toe
te voegen. U moet dan een nieuwe “PBI-file” aanmaken (kopieer de PBI-file
behorend bij b.v. Pictobrief en geef deze een andere naam b.v. Pictofotos) en U
moet nu wel nog de pb.ini-file uitbreiden met een nieuwe regel: [PBI Bestanden] PBI
1=PictoBrf "Picto Brief" 1 PBI
2=PictoKrt "Picto Kaart" 1 PBI
3=Pictofotos "Picto Fotos" 1 [PBIFile] In gebruik=1 [Versie] Versie=1.2 Build=119 [Temp] Tmp
Folder=C:\WINDOWS\TEMP\~PB12A66\ Opmerking:
na installatie vindt U deze files bij Windowsâ
9x in C:\Program Files\Pictobrief; bij Windowsâ
2000/XP in C:\documents and settings\<gebruikersnaam>\Application
data\Pictobrief. Kunt U ze niet
vinden, zoek deze files dan op via de Find/Folder-functie. Locatie pictogrammen: de pictogrammen van een pictodatabase
worden slechts dan in het “Woordenschatvenster” weergegeven als de locatie
ervan bekend is. Klikt men in de menubalk op
"Instellingen" en vervolgens op "Locatie pictogrammen" dan
wordt een venster geopend waarin het programma vraagt om de plaats van de
pictogrammen-database b.v. "avdpictos2" op te geven. De pictogrammen van de huidige brief gaan
bij het wisselen van pictogrammen database niet verloren en worden niet
gewijzigd! Het is zo mogelijk eenvoudig pictogrammen van verschillende
databases te combineren. Na het selecteren van een database worden
automatisch de categorieën en de woorden aangepast. De laatst gebruikte
database wordt automatisch door het programma opgeslagen. Taal : naast de picto-database kent het programma PICTOBRIEF
een Woordenboek (zie paragraaf 2.1.4). Na installatie van het
programma is het Woordenboek gevuld met de pictogrammen van “avdpictos1”
en “avdpictos2” tenzij men bij het eerste maal starten van het programma de
aanwijzigingen van het programma niet gevolgd heeft. Echter met slechts één
actie kan men alle pictogrammen uit de actieve database ook in het Woordenboek plaatsen: houd de SHIFT en CONTROL
toetsen tegelijk ingedrukt en klik met ingedrukte toetsen op eerst Instellingen
daarna op Taal en dan nog op de gewenste taal (meestal: NL). Bij
het loslaten van de toetsen ziet men links onder wanneer het programma met het
inlezen van de pictogrammen in het woordenboek klaar is. Wanneer nu met behulp
van 'ZIN'
een woord ingetoetst wordt, zal het programma het bijbehorende pictogram in de
brief invoegen. Vergroot Cat. en Verklein Cat.: als men de pictogrammen in het
Woordenschat-venster te klein of te groot vindt, kan men dezen vergroten resp.
verkleinen door op Vergroot Cat. resp. op Verklein Cat. te
klikken. De instellingen vastleggen met de optie 'Opslaan Instellingen' Letter Type: klik op dit submenu als U de grootte of stijl van het
lettertype wilt wijzigen. De wijziging kan worden opgeslagen via 'Opslaan
Instellingen'. Achtergrondkleur: Hiermee kan ten aanzien van de
achtergrondkleur van de pictobrief gekozen worden tussen 'Wit' en 'Grijs'.
Wijziging van de achtergrondkleur heeft geen invloed op hoe de pictobrief wordt
uitgeprint, maar in het opgeslagen Afbeelding-bestand van de pictobrief, wordt
deze kleur wel weergegeven. Kies “wit” als achtergrond indien men een
pictobrief in b.v. de tekstverwerker “Word” als figuur wilt invoegen. Pictogram weergave: men kan met deze functie aangeven of men
de pictogrammen in een vierkante of correcte hoogte/breedte-verhouding wil
weergeven. Scanvenster altijd zichtbaar: als men de scanfunctie activeert, is het
scanvenster ook bij normaal gebruik van pictobrief zichtbaar. Opslaan Instellingen: de huidige instellingen worden
vastgelegd. Indien het programma opnieuw gestart wordt, zal het weer de
vastgelegde instellingen hebben. Het menu 'Instellingen' kan onzichtbaar
gemaakt worden door met de SHIFT-toets ingedrukt "LOCK" in te typen.
Hierbij dient u piepjes van de computer - omdat hij geen woorden vindt - te
negeren! Om daarna "Instellingen" wederom te activeren moet
met de SHIFT-toets ingedrukt "UNLOCK" worden ingetypt. Deze
mogelijkheid is ingebouwd om te zorgen dat instellingen niet per ongeluk
gewijzigd kunnen worden. Onder het menu 'Opties' treft u de
volgende keuzemogelijkheden aan: Zin : Door een zin in het geopende venster in te typen en op OK te klikken verschijnt
– als het “Woordenboek” met
pictogrammen gevuld is - de zin in pictogrammen in het Brief-venster. Wil men
dat de zin op een nieuwe regel komt te staan, vink dan de mogelijkheid 'Start
nieuwe regel' aan in dit venster. Typt men meerdere zinnen achter elkaar dan
worden in de picto-brief de pictogrammen aaneen "geschreven".
Spreek brief: de brief in het Brief-venster wordt
voor zover de benodigde geluidsbestanden aanwezig zijn uitgesproken. Men kan nu door te klikken op uitsluitend
de linker- en rechtermuistoets de meest gebruikte programmafuncties uitvoeren:
een categorie kiezen, een pictogram selecteren en in een brief plaatsen, een
knop van de knoppenbalk selecteren voor het verwijderen of invoegen van een
pictogram, een nieuwe regel inlassen of de picto-brief uitprinten of uitspreken Omdat het pictogram of de functie in een
vergroot venster wordt weergegeven is deze optie niet alleen interessant voor
meervoudig gehandicapten doch ook voor personen die minder goed zien. De scanfunctie wordt gestart door op de
rechter muis toets te klikken, of door de linker muis knop ongeveer 2 seconden
ingedrukt te houden (de spatie balk heeft dezelfde functie als de linker muis
knop). ·
woord in het Woord-venster te knipperen; ·
categorie in het Categorie-venster te knipperen ·
pictogram in het Brief-venster te knipperen ·
knop in de Knoppenbalk te knipperen Wanneer nu de linker-muis knop geklikt
wordt, wordt het betreffende venster 'actief', en begint het eigenlijke
scannen: achtereenvolgens gaan in het betreffende venster de woorden,
categorieën, brief-pictogrammen of knoppen knipperen, waarna met wederom de
linkermuis-knop geselecteerd kan worden. Is de scanfunctie actief, dan kan de
functie door op de rechter muistoets te klikken gestopt (en weer
gestart) worden. Door het toetsen van de ESCAPE toets, wordt de scanfunctie te
allen tijde gestopt. Let op: de muisknoppen zijn alleen actief
voor de scanfunctie als de muis aanwijzer boven het Scan-venster staat!! De scanfunctie kan ook gebruikt worden om
pictogrammen vergroot weer te geven. Als u de functie selecteert, kunt u
vervolgens het programma normaal bedienen met de muis. Geselecteerde
pictogrammen in het Categorie-/ Woord-/ en Brief-venster worden dan evenwel
vergroot getoond in het scan-venster. Het scanvenster kan met de muis
vergroot/verkleind of verplaatst worden. Invoegen afbeelding: met deze optie kunnen eenvoudig
afbeeldingen die niet in de pictogrammen database voorkomen, ingevoegd worden.
Op eenvoudige wijze kunt u zo bijvoorbeeld foto's van personen als pictogram in
een brief invoegen. Tevens zijn deze pictogrammen toe te voegen aan het
woordenboek. Voor verdere uitleg zie paragraaf 4.2 Treeview : Als U deze optie selecteert, wordt de
pictogrammen database getoond in een zgn. tree-structuur (boom-structuur) zoals
bijv. bij de Windows verkenner. Zie verder onder paragraaf 4.1.3: opzoeken van een pictogram via 'Treeview' PBT-view : Als U deze optie selecteert, worden de in de PBT-View
directory aanwezige Pictobrief-bestanden getoond in een boom-structuur. Help : M.b.v. deze toets
verschaft men zich vanuit het programma toegang tot deze handleiding bij
PICTOBRIEF. Onder de menubalk bevindt zich een knoppenbalk waarmee een aantal functies
sneller kan worden geselecteerd. Van links naar rechts treft u de volgende
knoppen aan: Nieuwe brief
3.4.1 Vergroten van Pictobrief-venster. Het venster Pictobrief dat op het scherm
van de monitor verschijnt na het starten van het programma PICTOBRIEF, neemt
bij het allereerste starten slechts een gedeelte van het totale scherm in
beslag. Men kan met de "Maximize" knop rechts boven in het venster
het "Pictobrief-venster" het hele beeldscherm laten vullen. Door op
de menubalk op "Instellingen" en vervolgens op "Opslaan
instellingen" te klikken, worden de instellingen vastgelegd. De
volgende keer dat men PICTOBRIEF aanroept, zal het venster het gehele
monitorscherm vullen. 3.4.2 Wijzigen afmetingen Woordenschat en Brief-venster Ook kan men het Woordenschat-venster
verbreden en de verhouding van de hoogten van het Categorie- en Woord-venster,
aanpassen. Het Woordenschat-venster kan men vergroten of verkleinen ten koste
van of ten goede van de grootte van het Brief-venster door de pictogrammen in
Categorie- en Woord-venster te vergroten. Dit doet men via de submenu's "Vergroot
Cat" of "Verklein Cat" in "Instellingen".
Men legt de instellingen wederom vast via het submenu "Opslaan
instellingen" in hetzelfde menu. De pictogrammen in de brief worden
vergroot of verkleind via het submenu: "Vergroot brief" of
"Verklein brief" in het menu "Beeld". De grootte van het
Brief-venster verandert bij deze actie niet! Het instellen van het aantal pictogrammen
op een rij in het Categorie-venster is ook mogelijk; echter niet via een
submenu. In de PBI-files worden alle instellingen opgeslagen (bij Windows 95 en
98 opgeslagen in b.v. C:\Program Files\PictoBrief\ Pictobrief.PBI bij andere
Windows-versies eventueel opzoeken via de Find-folder functie). Men kan in deze
file het aantal pictogrammen dat op één rij in het Categorie-venster past,
vastleggen (b.v. Breedte Cat/Wrd=5 i.p.v. 3). Vergeet niet om na de
aangebrachte verandering in de file opnieuw op te slaan. Ook kan men het aantal rijen pictogrammen
in het Categorie-venster van Woordenschat veranderen. De verhouding Cat/Wrd = 3
betekent dat er drie rijen pictogrammen in het Woordenschat-venster voorkomen.
Hoofdstuk 4 - Hoe maak ik een picto-brief 4.1 Selecteren van
picto-woord en plaatsen in picto-brief. Er zijn verschillende manieren waarop men een picto-brief
of –kaart kan "schrijven". Een pictogram opzoeken en opslaan in een
picto-brief kan men uitvoeren via: ·
Scroll-toetsen ·
Scan-functie ·
Treeview ·
Intypen van de picto-naam ·
Zin-functie 4.1.1 Zoeken m.b.v.
Scroll-balken Scroll indien niet alle categorieën in
het Categorie-venster zichtbaar zijn, met de schuiftoets naast het venster
totdat de juiste categorie verschijnt en klik met de linkermuistoets op het
categorie-pictogram. De pictogrammen van de aangeklikte categorie verschijnen
in het Woordvenster van Woordenschat. Scroll met de schuiftoets naast dit
venster tot het gewenste pictogram in het venster verschijnt en klik er
tweemaal op, na eenmaal klikken wordt het pictogram geselecteerd; bij de tweede
maal (dubbel-klikken) wordt het naar het Brief-venster verplaatst. Is er in het
Brief-venster een pictogram geselecteerd, dan wordt dit pictogram vervangen
door het ge-dubbelklikte pictogram. In het andere geval wordt het aan het eind
van de brief toegevoegd. Men kan ook m.b.v. de “ENTER“ toets een geactiveerd
pictogram van het Woord-venster naar de Brief transporteren. -> Indien u een pictogram
selekteert door dubbelklikken, kunt deze op een nieuwe regel laten beginnen
door dubbelklikken terwijl u de Shift toets ingedrukt houdt.
Indien u de Ctrl+Shift ingedrukt houdt, wordt de ingevoegde pictogram op
het begin van een nieuwe pagina geplaatst.
De scanfunctie is uiteengezet in paragraaf 3.1. 4.1.3 Opzoeken via "Treeview" Door het submenu Treeview in het
menu Opties te activeren, worden de namen van alle categorieën met hun
pictogrammen zichtbaar gemaakt. Eventueel kan men via scrollen de naam van het
gewenste pictogram zoeken. Door op de rechtermuistoets te klikken wordt het
pictogram goed zichtbaar getoond in een apart venster. Door dubbel-klikken met
de linkermuisknop wordt het pictogram in de brief ingevoegd. 4.1.4 Intypen van naam van het pictogram via
SHIFT/CONTROL toets Door de SHIFT en CONTROL toetsen tegelijk
in te drukken en de naam van een pictogram in te typen, verschijnt in de
onderste balk aan de linkerkant de naam. Bij het loslaten van de toetsen
verschijnt het ingetypte woord voor zover gevonden in het Woord-venster en kan
met de ENTER-toets direct in de Brief worden ingevoerd. Bij het intoetsen van
een naam van een pictogram wordt het meest passende woord geselecteerd. Dat wil
zeggen het woord waarvan de meeste letters met de ingetoetste letters
overeenkomen; bijvoorbeeld het toetsen van 'aa' selecteert eerst 'aan' en pas
na het intoetsen van verdere letters 'aankleden'. Het meest passende woord
verschijnt rechts in de onderste balk. Ook picto-woorden die bestaan uit een of
meer woorden met verbindingsstreepjes ertussen worden probleemloos weergegeven. Opmerking: Als men een woord uit de pictogrammen in het
Woordvenster wilt kiezen, is het indrukken van de SHIFT-toets reeds voldoende. Indien u geen normale categorie maar de
‘eigen afbeeldingen’ geselekteerd heeft, kunt u met de SHIFT-toets ingedrukt
pictogrammen zoeken binnen deze eigen afbeeldingen. Wilt u pictogrammen zoeken
in de actieve pictogrammen database, houdt dan de SHIFT en CONTROL toets
tegelijkertijd ingedrukt. Afbeeldingen in de ‘eigen afbeeldingen’ map worden
dan niet gevonden!! 4.1.5 Intypen van zin via "Zin"-functie. Activeer via de knop of via het Opties
menu de Zin-functie. Een venster verschijnt waarin men de gewenste zin intypt.
Door op OK te klikken wordt als het Woordenboek (paragraaf
2.1.4) met pictogrammen gevuld is, de zin in pictogrammen in het
boodschapvenster afgebeeld. Door de procedure, hierboven beschreven,
meerdere malen uit te voeren ontstaat er een of meerdere boodschappen of zinnen
in het Brief-venster. Om een afbeelding in te voegen selecteert
U de optie: 'Invoegen afbeelding' onder het menu 'Opties' of toetst u de
CONTROL-toets en de 'I' tegelijkertijd in. Er verschijnt nu een zelfde soort
venster als wanneer u een pictobrief wilt inlezen. U kunt nu eenvoudig de in te
voegen afbeelding selecteren, waarna deze na het klikken op 'OK' ingevoegd
wordt. Ook is het mogelijk meerdere afbeeldingen tegelijkertijd te selecteren.
Dit doet u door op meerdere in te voegen afbeeldingen te klikken terwijl u de
CTRL toets ingedrukt houdt. De afbeeldingen worden ingevoegd in de volgorde
waarin u ze geselecteerd heeft. Een reeks pictogrammen is ook te selecteren
door de SHIFT toets in gedrukt te houden als U op de eerste en de laatste
pictogram van de reeks klikt. Let op: Zorgt u ervoor dat de in te voegen afbeeldingen niet te
groot van afmeting zijn! Hoewel het programma ze wel in kan voegen, worden te
grote afbeeldingen pas getoond als ze vergroot worden. bovendien wordt het
programma aanmerkelijk trager bij het invoegen van grote afbeeldingen. Met
afbeeldingen tot 500kB heeft het programma echter geen problemen.
4.3.1 Pictogrammen
vervangen 4.3.2 Pictogrammen
verwijderen en invoegen Een hele pictobrief kan ingevoegd worden
... Met INSERT wordt een pictogram ingevoegd
vóór de geselecteerde pictogram. Als U CTRL+INSERT intoetst kunt u pictogram
invoegen achter de geselecteerde pictogram. 4.3.3 Pictogrammen
verplaatsen 4.3.4 Weergave
van pictogrammen wijzigen Alvorens een verandering aan te brengen
moet men aan het programma kenbaar maken waar men een verandering wil
aanbrengen. Als eenmaal het pictogram is aangeklikt, kan men de functie kiezen
die op het pictogram moet worden toegepast b.v. verwijderen, nieuwe pictogram
invoegen, nieuwe regel beginnen, brief invoegen etc. Als men de tekst onder een pictogram wil
wijzigen is dit ook mogelijk. Selecteer eerst het bijbehorende pictogram, en
dubbel-klik vervolgens met de linkermuistoets op de naam. De naam kan nu
gewijzigd worden. Door te klikken buiten het tekstvak of door op de
'ENTER'-toets te drukken wordt de wijziging aangebracht; de 'ESCAPE' toets
maakt de wijziging ongedaan. Door met de rechtermuistoets op een
pictogram in de boodschap te klikken, verschijnt er een menuutje, waarin het
mogelijk is om:
4.4 Opslaan van pictobrieven Een Pictobrief kan worden opgeslagen door
in het menu bestand opslaan te selecteren. CTRL S is hiervoor een sneltoets
combinatie. Als het bestand nog geen naam heeft zal hier om gevraagd worden.
Ook kan u de pictobrief onder een andere naam opslaan. In de pictobrief worden
ook de pictogrammen opgeslagen. Inlezen van een pictobrief : 1) door het
bestand te selecteren in het open-bestand venster. De laatst geopende
pictobrieven zijn ook direct te selecteren in het bestand-menu. Ook kan een
recent geopende pictobrief met een sneltoets combinatie CTRL + (cijfer).
Bijvoorbeeld CTRL+3 opent nr. 3 van de recent gebruikte pictobrieven.
Hoofdstuk 5 - Werken met geluid Het is aan te bevelen om de
geluid-database op te nemen. Uitsluitend als deze database aanwezig is, wordt
de knop waarmee men de naam van een pictogram of de totale brief kan laten
uitspreken, actief. In de geluidsfolder SNDNL zijn de
.wav-files opgeslagen. Hoe deze folder met nieuwe .wav-files is uit te breiden
staat in paragraaf 2.2
Als men een woord geselecteerd heeft, kan
men door eenmaal met de rechtermuistoets op het woord te klikken de naam van
het pictogram horen. Klikt men tweemaal op een woord met de rechtermuistoets,
dan hoort men niet alleen de naam van het woord maar wordt het pictogram ook
naar het "Brief-venster" getransporteerd. Opmerking: in de meegeleverde SNDNL-folder zijn slechts .wav-files
van de vervoegingen in de tegenwoordige tijd van de eenvoudige werkwoorden
(categorie:werkwoorden1) opgenomen.
<big>Hoofdstuk 6 - Geavanceerde opties</big> 6.1 Het gebruiken van vervoegingen van
werkwoorden Het programma kent de mogelijkheid
automatisch vervoegingen van werkwoorden (mits gedefinieerd) toe te passen. De
definities van de vervoegingen staan gedefinieerd in het bestand PB_V.NL (voor
de Nederlandse taal!). Wordt een pictogram ingevoegd door slepen, of
dubbelklikken, dan wordt afhankelijk van het pictogram dat voor het in te
voegen pictogram staat, een vervoeging van het werkwoord gebruikt. De
meegeleverde pb_v.nl-file bevat uitsluitend regels voor vervoegingen in de
tegenwoordige tijd van werkwoorden uit categorie: “werkwoorden1” De definities in het PB_V bestand hebben
de volgende vorm: Een definitie van het werkwoord 'zijn'
ziet er dan als volgt uit: Ook is het mogelijk om jokers in de
definitie te gebruiken. Een definitie voor alle werkwoorden eindigend op
'llen" (zoals 'gillen','schillen','hollen' etc) ziet er dan als volgt uit: Bij het zoeken naar een geschikte
vervoeging wordt altijd de best passende definitie gebruikt. In het
bovenstaande voorbeeld zal het duidelijk zijn dat de vervoeging voor 'hij' fout
gaat, immers het is 'hij wil' en niet 'hij wilt'. Dit is derhalve te corrigeren
door een 'beter passende' definitie voor dit werkwoord te maken, zoals: 6.2 Wijzigen van de instellingen { nog te doen } 6.3 Gebruik van meerdere pictogrammen
databases Met CTRL+SHIFT en Pagina Omhoog en Pagina
Omlaag kunt u door de verschillende aangegeven pictogrammendatabases bladeren.
De instellingen van het programma staan
opgeslagen in het bestanden PICTOBRF.PBI en PICTOKRT.PBI, die zich bevinden
althans voor Windowsâ normaliter in
C:\Program Files\Pictobrief\ . Voor de andere Windows-versies in C:/documents
and settings\<gebruikersnaam>\Application data\Pictobrief. Vindt men deze
files niet, zoek ze dan op met de Find/folder-functie. Een aantal instellingen kunnen vanuit het
programma gewijzigd worden, maar een aantal andere instellingen kunnen op dit
moment slechts handmatig door het wijzigen van dit instellingenbestand
aangepast worden. Hieronder volgt een uitleg van de verschillende instellingen.
Onder het kopje '[Instellingen]' staan de
instellingen van het programma, die hieronder nader toegelicht worden: [Instellingen]
*) Deze instellingen worden vanuit het
programma zelf ingesteld. Onder het kopje '[Knoppen]' wordt
aangegeven welke knoppen met het scanproces geselecteerd kunnen
worden. Standaard = 'A', maar met 'B' zijn ook de knoppen om handelingen
ongedaan te maken en wederom te verrichten m.b.v de scanfunctie te selecteren;
met 'C' zijn ook de knoppen om een nieuwe brief aan te maken en een brief op te
slaan te scannen. [Knoppen] Onder het kopje '[Recent]' staan de
laatst geopende pictobrieven opgeslagen, zodat ze gemakkelijk weer geopend
kunnen worden. U kunt eventueel de regels verwijderen. [Recent] Onder het kopje '[Settings]': [Settings]
Hoofdstuk 7 - Informatie en technische
ondersteuning<big>
</big> Via het help-menu heeft U alle informatie
die in deze handleiding staat ter beschikking. Voor meer informatie, technische
ondersteuning, opmerkingen of gewenste verbeteringen/aanpassingen zijn wij voor
U beschikbaar:
Aarzelt U niet ons te benaderen! Appendix 1 : Technische informatie In een single-user omgeving zoals Windows
95 worden de instellingen (.ini en .pbi bestanden) opgeslagen in de map waarin
Pictobrief is geinstalleerd. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
| ||